Almanya’ya çalışma, vize veya mesleki tanıma amacıyla hazırlık yapan kişiler “ZAB belgesi”, “DAB” ve “denklik” ifadelerini sıkça aynı anlamda kullanır. Oysa bunlar farklı sorulara cevap verir. Yanlış başvuru, zaman ve ücret kaybına neden olabileceği için önce eğitimin türü ve belgenin kullanılacağı amaç belirlenmelidir.
ZAB nedir?
ZAB, Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen kurumunun kısa adıdır. Yabancı eğitim yeterlilikleri konusunda hizmet verir. “ZAB belgesi” tek bir belgenin resmi adı değildir. ZAB’nin bireylere sunduğu hizmetler arasında yabancı yükseköğretim diplomaları için Zeugnisbewertung ve belirli yabancı mesleki eğitimler için DAB bulunur.
Zeugnisbewertung hangi amaçla kullanılır?
Zeugnisbewertung, yurt dışında alınmış bir yükseköğretim diplomasını Alman eğitim sistemindeki seviyeye yerleştiren resmi değerlendirmedir. Belge; diploma, bölüm, üniversite, eğitim süresi ve Alman sistemindeki düzey hakkında bilgi verir. İşveren, büyükelçilik, yabancılar dairesi veya başka bir kurum akademik diplomanın anlaşılması için bu belgeyi isteyebilir.
Zeugnisbewertung düzenlenmiş bir meslekte çalışma izni değildir. Örneğin düzenlenmiş bir sağlık mesleğinde veya korunan bir meslek unvanında ayrıca mesleki tanıma gerekebilir. Üniversiteye kabul veya not dönüşümü de bu belgenin işlevi değildir.
DAB neyi doğrular?
DAB, Digitale Auskunft zur Berufsqualifikation ifadesinin kısaltmasıdır. ZAB açıklamasına göre yükseköğretim dışındaki yabancı bir mesleki eğitimin tamamlanıp tamamlanmadığını, kendi ülkesinde tanınıp tanınmadığını ve en az iki yıllık tam zamanlı eğitime karşılık gelip gelmediğini inceler.
DAB özellikle belirli oturum yollarında mesleki eğitimin niteliğini kanıtlamak için kullanılabilir. Ancak bir Alman referans meslekle ders ders eşdeğerlik karşılaştırması yapmaz. Düzenlenmiş mesleklerde gerekli resmi tanımanın yerine geçmez. ZAB ayrıca DAB’nin yabancı yükseköğretim diplomaları ve Türk Önlisans diploması için düzenlenmediğini belirtir.
Mesleki denklik neyi inceler?
Mesleki denklik veya Anerkennungsverfahren, yabancı mesleki yeterliliği belirli bir Alman referans meslekle karşılaştırır. Yetkili kurum eğitim içeriği, süre, deneyim ve ek yeterlilikleri değerlendirerek tam eşdeğerlik, kısmi eşdeğerlik veya olumsuz sonuç içeren resmi bir karar verir.
Düzenlenmiş mesleklerde mesleki tanımanın yanında dil, sağlık veya kişisel uygunluk gibi ek koşullar bulunabilir. Yetkili kurum mesleğe ve çalışma yerine göre IHK FOSA, HWK, eyalet makamı veya başka bir meslek kurumu olabilir.
Kısa karşılaştırma
| İşlem | Eğitim türü | Temel soru | Mesleki eşdeğerlik verir mi? |
|---|---|---|---|
| Zeugnisbewertung | Yükseköğretim diploması | Diploma Alman eğitim sisteminde hangi seviyede? | Hayır |
| DAB | Yükseköğretim dışı mesleki eğitim | Eğitim tamamlanmış, tanınmış ve yeterli sürede mi? | Hayır |
| Mesleki denklik | Mesleki veya düzenlenmiş yeterlilik | Yeterlilik Alman referans meslekle eşdeğer mi? | Evet, resmi karar kapsamında |
Doğru yolu seçmek için
- Belgenizin yükseköğretim mi yoksa mesleki eğitim mi olduğunu netleştirin.
- Belgeyi işveren, vize makamı veya mesleğe giriş için mi kullanacağınızı belirleyin.
- Çalışmak istediğiniz mesleğin düzenlenmiş olup olmadığını kontrol edin.
- Belgeyi isteyen kurumdan tam belge adını yazılı olarak alın.
Akademik değerlendirme için ZAB Zeugnisbewertung, DAB dosyası için DAB danışmanlığı, referans meslek karşılaştırması için mesleki denklik başvurusu sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Vize, oturum veya mesleğe giriş bakımından bağlayıcı belge listesini ilgili resmi makamdan doğrulayın.